Het is een aandoening die voorkomt bij een groot deel van de mensen met frequente hoofdpijn – er is daarom ook veel ervaring met dat de klachten kunnen verbeteren met de juiste behandeling.
Er is een risico op het ontwikkelen van MOH als je gedurende 3 maanden het volgende hebt gebruikt:
- Migraine medicatie bij meer dan 10 dagen per maand (triptanen)
- Vrij verkrijgbare pijnstillers op meer dan 15 dagen per maand (paracetamol, ibuprofen e.d.)
- Morfineachtige middelen of combinatiepreparaten op 10 dagen of meer per maand (bijv. middelen met codeïne, tramadol of combinatiepijnstillers zoals APC-tabletten).
- Een combinatie van bovenstaande medicatiesoorten op in totaal meer dan 9 dagen per maand
Wat zijn de symptomen van medicatieovergebruikshoofdpijn?
Je krijgt vaker en hevigere hoofdpijn. De medicatie werkt minder goed. Als je meerdere soorten hoofdpijn hebt, kunnen deze moeilijker van elkaar te onderscheiden zijn.
Je kunt ’s ochtends wakker worden met hoofdpijn, misselijkheid, een gevoel van malaise en een zwaar hoofd. Dit neemt vaak af nadat je medicatie hebt ingenomen.
Je kunt ook merken dat je minder aankunt dan voorheen en dat je kwaliteit van leven is verminderd.
Wat is de behandeling van medicatieovergebruikshoofdpijn?
De behandeling van MOH bestaat uit medicatie-sanering, wat betekent dat je gedurende twee tot drie maanden geen pijnstillers gebruikt – niet voor hoofdpijn en ook niet voor andere pijnklachten.
Het doel van deze pauze is om je hoofdpijn weer gevoelig te maken voor behandeling, door de vicieuze cirkel van toenemende hoofdpijn en groeiend medicatiegebruik te doorbreken. Houd er rekening mee dat de hoofdpijn in de eerste 2 tot 3 weken juist erger kan worden. Dit is een teken dat je lichaam aan het ontwennen is.
Veel mensen ervaren na verloop van tijd een algemeen beter welzijn.
Gebruik je medicatie voor bijvoorbeeld astma, hartziekten of andere aandoeningen, dan moet je deze uiteraard blijven gebruiken. Je huisarts (of eventueel neuroloog) zal met je bespreken welke medicatie je moet blijven nemen en welke je tijdelijk moet stoppen.
Wat kun je verwachten?
In de eerste 2 tot 3 weken kun je merken dat de hoofdpijn verergert. Je kunt ook griepachtige klachten of slaapproblemen krijgen.
Bij het stoppen met opioïden kun je last krijgen van diarree, koorts, hartkloppingen, zweten en onrust in lichaam en benen.
Bij sommige mensen blijft de hoofdpijn onveranderd en bij enkelen kan deze verergeren. Meestal nemen de klachten echter na enkele weken af en wordt de hoofdpijn minder frequent en minder intens.
Sommige mensen voelen zich ook energieker wanneer ze niet regelmatig medicatie gebruiken.
Het kan helpen om je voor te bereiden op medicatie-sanering:
- Kies een datum waarop je stopt met hoofdpijnmedicatie en verwijder eventueel medicatie uit huis
- Informeer familie en vrienden dat je een periode zonder medicatie doormaakt en wat zij wel en niet van je kunnen verwachten – misschien kunnen zij je ondersteunen
- Beperk verplichtingen en afspraken in deze periode
- Overweeg (gedeeltelijke) ziekmelding en bespreek dit eventueel met je werkgever
Pijnverlichting zonder medicatie
- Probeer wat normaal gesproken helpt (zonder medicatie) wanneer je hoofdpijn hebt
- Rust en regelmaat: Zorg voor een vast ritme in je slaap en maaltijden.
- Neem de tijd om goed voor jezelf te zorgen
- Voldoende vocht: Drink verspreid over de dag voldoende water (minimaal 1,5 tot 2 liter).
- Beperk cafeïne: Wees matig met koffie, thee en frisdranken met cafeïne.
- Ontspanning: Gebruik warme of koude kompressen op je hoofd als dat verlichting geeft.
- Beweging: Zorg voor dagelijkse beweging in de frisse lucht, zoals wandelen of fietsen, en doe eventueel lichte ontspannings- of rekoefeningen.
- Afleiding: Zoek activiteiten die je prettig vindt om de focus van de pijn te verleggen.
Voorkom dat het terugkomt
Als de ontwenningsperiode voorbij is en je weer incidenteel pijnstillers mag gebruiken, houd dan streng de '10-dagen-regel' per maand (voor triptanen en sterke pijnstillers) of de '15-dagen-regel' per maand (voor gewone pijnstillers) aan om te voorkomen dat de medicatie-overgebruikshoofdpijn terugkeert. Het kan helpen om per gebruik een kruisje of cijfer in de kalender te zetten op de dagen dat er medicatie wordt gebruikt.